Myne eerste vlerken
E >>
Eugeen Edward Stroobant >> Myne eerste vlerken
Geef de aelmoes, geef ze mild; zoek daerin uw genoegen,
Want weldoen is genot, het eenigst dat geen wroegen
Tot nasmaek meêbrengt, en des menschen heil verhoogt;
Geef de aelmoes; zy alleen zal hoop en vrede schenken,
En in den tegenspoed uw troost zyn, by 't herdenken:
Ik heb een traen gedroogd.
Geef; in 't verschriklyk uer, wen alles weg zal zinken,
En _'t kom ten oordeel_ om uw legerstèe zal klinken,
Dan vindt ge uwe aelmoes weêr in de eindlooze eeuwigheid;
Dan zeg met d'Engel, die u voor Gods troon zal leiden:
'k Was zondaer, groote God, maer 'k kende 't medelyden
En vraeg bermhertigheid.
_Brussel, december 1840._
VAERWEL,
_Aen mynen boezemvriend D. Swolfs_,
BY ZYN VERTREK UIT TURNHOUT.
Wy blyven aen elkaêr toch innig vastgesnoerd.
--F. J. BLIECK.--
Eer dat gy my verlaet, ontvang nog, waerde vrind,
Een toon van myne lier, die tolke van myn harte;
Hoor in myn ruw gezang een hart dat u bemint,
En dat uw afscheid haest zal grieven met zyn smarte...
Toen ik u heb ontmoet,--toen de eerste mael uw hand
De myne heeft gedrukt,--voelde ik myn ziel ontgloeijen,...
En gy verstondt myn ziel!...--reeds knelde ons vriendschapsband,
Die staêg ons beider hart mogt vast en vaster boeijen.
Myn boezem had weldra geen vreugd, geen hoop, noch rouw
Aen d'uwen onbekend, waer de uwe niet in deelde;
Uw oog drong door tot in myns hartes diepste vouw;
Gy waert het, die myn smart en myne pynen heelde.
Ach! wat al rein genot heeft my uw liefd' gebaerd!
Hoe menig heilvol stond mogt ik door haer beleven!
My waert ge steeds een gids, myn wederliefde waerd:
Wat kon ik u tot loon meer dan myn harte geven?...
* * * * *
Ook eerder zal de zon aen de aerd' haer licht onttrekken,
Ja eerder zal de herfst van vruchten zyn beroofd,
Zelfs eerder zal de dood my met zyn floers bedekken,
eer in myn hart, ô vriend, uw liefde zy gedoofd!
Ja, Swolfs, zoo lang er bloed zal door myn aders vloeijen,
Zoo lang de hemel my den adem maer verleent,
Zoo lang zal ook myn borst door liefde tot u gloeijen,
Tot u, wien vriendschap my voor eeuwig heeft vereend.
* * * * *
Mogt ik na 't scheidens uer, waervoor myn tranen vlieten,
Nog dikwyls u herzien, ô gy, myn trouw gezel!
En mogt, by 't weêrzien, nog myn hart in 't uw zich gieten!...
Alléén is dit de troost, dien 'ik d'hemel vraeg... Vaerwel!...
_Turnhout, 11 augusty 1840._
DE DUIVEL.
_Aen mynen vriend Wil. Dierckx._
I.
"Riez et blasphémez dans vos heures oisives,
"Moi je ferai passer vos bouches convulsives
"Du rire au grincement de dents!..."
--VICTOR HUGO.--
Albert, de zoon eens ryken graefs,
Woonde op een prachtig slot,
En leefde daer gelyk een vorst
In weelde en in genot.
De jonker deed all' naer zyn zin,
Kwam nooit in kluis of kerk,
Gaf nooit een aelmoes of deed nooit
Een enkel goede werk.
Hy dreef den spot met al wat aen
Den Godsdienst maer behoort,
En zyn gesprek (want hy was ryk)
Werd nooit in 't minst gestoord.
't Was immer noen- of avondmael,
Of drink- of dansparty,
En zonder feestje ging er wis
Geen enkle dag voorby.
Dan was er weêr een vreemde vorst
Dien men op 't slot verzocht,
En die daer eenge dagen bleef,
Vermoeid van langen togt;
Dan weder werden daer verwacht
Al de eedlen van de streek,
Die soms aldaer met knecht en ros
Verbleven gansch de week;
Of 't waren zonen van barons,
Die kwamen daer ter jagt,
En 't meestal zwommen in den wyn
Tot 't midden van den nacht.
Met hen had Albert 't liefst te doen,
Dit immers was zyn soort,...
Dan werd er iets uit een gedaen,
Gewisseld menig woord...
Eens,--z'hadden gansch den dag gevischt--
De vangst was goed geweest;
Daerom vermaekten zy zich goed
En dronken ze om het meest.
't Was avond; allen waren in
De groote zael vergaerd,
In hun gesprek bleef niets, weêr zelfs
De Godsdienst ongespaerd.
Zy spraken spottend over all'
Wat maer godsdienstig was,
Wat men in heilge schriften, of
In Godes wet eens las.
Nu was op 't laetst, ik weet niet hoe,
De zamenspraek geraekt
Op d'hel, nu werd er vry gespot
En vry wat losgebraekt.
--"Wat! riep Albert op 't laetsten uit,
Gelooft gy daervan iet?
Een hel... dit maekt men kindren wys,
Maer my of u toch niet.
"Neen, wat men ook van duivels zegg'
Of van hun helsche magt,
Ik daeg den besten van hen uit,--
Hy kome nog van nacht!"--
Dat ik dit woord, dacht jonker al,
Toch niet gesproken hadd'...
Maer 't schaetrend lagchen van den stoet
Deed dat hy 't dra vergat.
--"Neen, eene hel, die is er niet,
En duivels nog al min;
Kom, op Alberts gezondheid, ras,
Kom, schenk me nog eens in!"--
--"My ook, loop heen, breng wyn, ras, wyn!
Gezwind, lakei, en yl!--
En allen schokten onder hen
Hun glas op Alberts heil...
Nu sprak men van iets anders weêr,
En de opgepropte schael
Werd nog al meer dan eens geleêgd,
Eer men verliet de zael.
Op 't einde toch gaf wyn en vaek
Elk een tot slapen lust,
En al de jonkers trokken moê
En zwymelend ter rust.
II.
"Gods vierschaer, op uw eisch ontploeid,
"Zendt u naer Satans ryk."--
--TH. VAN RYSWYCK.--
En de helle huilde met triompherende
galmen op Roberto's komst.
--HENDRIK CONSCIENCE.--
Nog dreunde 't uer van middernacht
In menig holle graf,
Wen jonker Albert 't licht uitblies
En zich te bed begaf;
Hy had een voet reeds op de spond
En trok den tweeden aen,
Wanneer hy voelde een kille hand
Aen zyne leden slâen...
--"Hulp!"--riep hy, toen hy hoorde een woest,
Een helsch en wreed gegil,
Maer Satan ('t was _hem_) maekte wel,
Hy zweeg een weinig stil:
Hy sloeg zyn breeden hoornen klaeuw
Op 's jonkers fynen mond;
Geen knecht of makker die zyn stem
Gehoord had, noch verstond...
--"Wie zyt ge?" morde jonker nu,
Een weinig los geraekt,
"Weet dat men my in myn vertrek
Niet ongestraft genaekt.
"Laet af!"--vervolgde hy, terwyl
Hy naer een slagzweerd greep;
Hoe meer toch jonker woelde en wrong
Hoe harder Satan neep...
Zyne oogen blonken in hun kring
Als flikkerende vlam,
De kamer was vol rook, die hem
Uit mond en neusgat kwam;
Hy had twee horens en een staert,
Zyn romp was zwart en rouw,
Van scherpe nagels was hy ook
Voorzien aen poot en klaeuw;
--"Ik ben," sprak hy op eenen toon
Zoo grof, zoo hol, zoo fel,
Dat hy den jonker siddren deed,
"De duivel uit de hel...
"g'Hebt me onbezonnen even daer
Van nacht by u gedaegd:
Gy ziet hoe 'k ben gereed; ik dien
Geen tweede mael gevraegd.
"Een stondje nog en 'k toon u klaer
Myn ryk waer gy meê spot;
Een stondje nog, we reizen zaêm
Naer 't onderaerdsche kot.
"Reeds veel te lang loerde ik op u,
En nu is 't uer geslaen,
Dat ik voor eeuwig u bezit;
Ge zyt de myn, kom aen!"--
--"Hulp!"--riep de jonker nogmaels, doch
Vergeefs was zyne kreet;
Want de aerde scheurde rondom hem
In eene breede spleet.
En jonker Albert vastgeklampt
Door zynen reisgezel,
Viel met hem langs die baen gewis
In 't brandend ryk der hel!
En drymael dreunde 't gansche slot
Als door een donderslag;
En ieder rees de bedsteê uit
Waer hy te slapen lag.
En allen kwamen by elkaêr,
Gewekt door 't wild gerucht;
Doch nergens werd er iets gemerkt,
Zelfs hoorde men geen zucht.
Albert alleen werd dra gemist,
Men trad in zyn vertrek;
Daer vond men niets dan 't spoor, hetgeen
Nog solfer spuwde en pek!
En ieder giste dra 't geval
En merkte Godes magt,
Die Alberts honend spotgesprek
Gestraft had in dien nacht.
De knechten vlugtten haestig weg,
De jonkers trokken voort.--
Sints bleef het slot ook onbewoond,
Gesloten bleef de poort.
_Turnhout, 1840._
VAERWEL
_eens jongen dichters aen 't leven._
'k Heb tot den God der deugd gestaêg myn hart verheven,
Hy zag myn naberouw, myn naer en droef getraen,
Hy heeft myn smart aenschouwd, my sterkte en moed gegeven,
Want hen, die 't onheil drukt, neemt hy voor kindren aen.
Hy, die my haette, sprak, uit wangunst, in zyn woede:
Dat hy sterve en met hem zyn naem, hoewel zoo rein!...
Maer tot myn rustig hart, zei d'Heer, die my behoedde:--
Zyn haet zal nog uw steun en zyne neêrlaeg zyn!...
Hy strooide zynen haet in d'harten uwer vrinden,
Bedroog de eenvoudigheid die ge op het voorhoofd draegt;
Hy, die g'hebt opgevoed, weet alles uit te vinden,
Dat u kan nadeel doen, en uwen naem verlaegt;
Maer God hoort uw gesmeek, van u, die 't hart beladen,
Met rouw en droefheid bidt, die tot hem wederkeert;
En God, o zwakke mensch, zal zich niet uwer daden
Herinneren, want hy niet uw verlies begeert.
Ik zal voor u, vrees niets, het medelyden wekken
En de regtvaerdigheid der eeuwigduerge magt;
En de eer die zy zoo loos u meenden af te trekken
Zal hunne strikken staêg verydlen door myn kracht!...--
Myn God, ô wees gedankt! Gy die my weêr wilt geven
De blanke zuiverheid en haren eedlen gloor,
Gy die op 't needrig graf gedurig om zult zweven,
Opdat men noch myn asch, noch myn gebeente stoor'!...
Op 's levens schrael banket, ellendige genoode,
Vertoonde ik my één dag, en 't is alreeds gedaen;
Ik sterf; en op myn graf, bedekt met aerde en zode,
Zal niemand, ô myn God, ooit storten eene traen!...
Vaerwel, ô zachte dos, en gy, ô groene velden,
Vaerwel, gy frissche dauw, des avonds trouw gezel,
Gy hemel, grootsch gewelf, en gy, ô bosch, myn weelden,
Natuer, die ik bemin, vaerwel, voor 't laetst vaerwel!!!...
Ach! moge toch uw glans nog lang tot lust verstrekken
Van menig vriend, nu doof aen 't afscheid van myn luit;
Dat zy oud en beweend van deze wereld trekken,
En dat een trouwe vriend hunne oogen droevig sluit'!...
_Brussel, 1841._
OP HET HUWELYK VAN ***
Le monde est plein comme cela de
contradictions.
--CHARIVARI.--
Slechts voor een maend hoorde ik Heleen beweeren
Zy zoude Jozef nooit voor man begeeren,
Al bragt hy zelfs haer een miljoen!...
Nu... gistren na den noen
Kreeg ik van haer een brief:
--Ik trouw met Jozef, myn' beminden,
Op donderdag...--gelief
U op myn bruiloft te bevinden...
_Brussel, 1842._
MORGEN-UITSTAPJE
BY MYNE GEBOORTE STAD.
_Aen mynen vriend Jozef Dierckx._
Comment dormir encor'!... la campagne
est si belle.
--EDOUARD DE SÉRIONNE.--
Nu kykt de lieve lentezon
Nog sluimrend 't oosten uit;
Zy spiegelt zich in d'heldre bron...
Op, op! myn zangster, stem uw luit,
Span uwe snaren!
't Lust my met u naer 't veld te varen,
Om 't schoone der Natuer, die thans herleeft,
Die weder groen en bloei verkregen heeft
Te smaken;
Om zaêm een vers op de aengename lent',
Die men in 't veld het beste kent,
Te maken.
Vier ure komt te slaen,
Het scheemrend zonnelicht
Schiet op den wyzer aen,
Die als een vuerge schicht,
In vlammen schynt te staen.
De schrale winter steeds met sneeuw en ys verzeld,
Is tot de vlugt gedwongen,
De lente heeft hem met geweld
Zyn yzren staf ontwrongen;
Nu bloeit het jeugdig groen der wei,
Waer duizend bloemen pralen,
Waer 't beekje speelt, van banden vry,
En kronklend weêr kan dwalen.
De dauw stygt op
Uit ven en plas,
En hangt in kristallynen drop
Aen bloem en gras.
De vrolyke akkerman
Met ryf en hak en spaden,
Met pot en pan
En drinkflesch meê beladen,
Trekt nu de velden in, en verder
Zit reeds een zingend herder
By zyne kudde en waekt,
Met zynen trouwen hond,
Dat nergens in het rond
Iets van zyn vee in 't zoeken raekt.
Nu ziet men op den boord der gracht,
Waer men het vee hoort loeijen,
De meibloem weêr in volle pracht
Aen heuren distel bloeijen;
De jonge roozen spoeden zich
Uit haren knop te komen,
't Viooltje, steeds zoo nederig,
Wilt zynen glans betoomen:
Het spreidt zyn aengenamen geur
Van onder 't gras der weiden,
't Verbergt ons zyn fluweelen kleur,
Zoo leert 't ons d'hoogmoed myden...
De zephyr zweeft door bosch en veld
Op zyne gouden vleuglen,
Die nu Boreas woest geweld
Niet meer zoekt in te teuglen:
Hy komt met haest in 't groene woud
Weêr nimf en boschgod wekken,
Die zich by winterdag uit 't hout
In eene rots vertrekken.
't Gevogelt springt
En huppelt door de takken heen,
Het fluit en zingt
En raept zyn donzig nest by een:
Het woelt als in een mieren nest;
Zy zingen allen om het best
En fluiten uit al hunne magt,
Dan stil, dan schel,
Dan zoet, dan fel,
Dan hard, en dan weêr zacht...
Myn zangster, nu, waer wilt gy heen!
Wilt gy reeds 't woud verlaten?...
Welaen! laet ons wat verder treên
Langs deez' beboschte straten...
Gy vreest!...--Ja hoor, de nachtegael
Verheft daer zyne zoete tael,
Zy klinkt door bosch en velden,
En 't is alleen der englen taek
(Ik bleef te kort aen zulke zaek)
Van zynen lof te melden!...
Wy willen dan uit 't boschje gaen,
Om een bezoek te geven
Aen 't huis, dat tegen gindsche baen
Zyn strooidak heeft verheven...
Een stokoud man zit voor de deur
In eenen zetel neder,
Hy aêmt den zoeten morgengeur,
Leeft met de lente weder:
"'k Wensch u den goeden dag, myn man,
Gy zit u te verkwikken?..."
"Ja, heer, 'k kom hier zoo vroeg ik kan,
'k Zou in myn bed wel stikken;
'k Was immer geerne vroeg te been,
Van myne jonste jaren,
Als gy, liep ik door velden heen...
Denk hoe 't me nu moet varen!...
Thans heeft my de oude dag gestramd,
Hy neemt my schier het leven,
Hy heeft myn arm en been verlamd,
Doet al myn leden beven..."
"Nu, nu, myn vriend, schep moed, welaen!
Uw pyn gaet nu verdwynen,
De lieve lente komt weêr aen,
De winter deed u kwynen."
"'t Kan zyn, mynheer, maer 'k gloof het niet;...
Maer zeg, (ik zou het zoo vergeten)
Belieft 't u iet
Te drinken of wel te eten?
O ja, niet waer?... Katrien, kom ras,
Breng dezen heer met haest een glas,
Of mynen aerden kelk
Vol allerverschte melk!"
"ô Neen, ik dank u, goede man!"
"'t Is goed voor jonge venten..."
"Ik dank u, neen, onmooglyk 'k kan..."
"Neem aen, toe, maek geen _complimenten_!"
"Kom, reik my 't dan,
Ik drink op uw lang leven,
Met al wat u behagen kan
En u vermaek kan geven:
Gezondheid, vriend!"--"Ik heb u dank,
Dat het u wel bekome,
En dat gezondheid met dien drank
Door al uwe aders stroome!"
"Nu moet ik weder voor de stad
En hare nare straten
Het bosch, dat al myn vreugd bevat,
En 't ruime veld verlaten!...
Vaerwel dan, vriend!"--"Gy ook, Mynheer,
Kom als 't u zal believen..."
Myn zangster, ziet gy ginds nu weêr
Dien damp naer boven stieven?...
Dit is de stad; een dikke smoor
Omgeeft haer 'tallen zyden,
Kom, stap wat aen, my dunkt ik hoor
De _diligentie_ ryden.
ô Ja, ginds schokt ze langs den dyk
Met volk en goed beladen;
Dry rossen trekken haer te glyk
Op vier beslagen raden.
Wy naedren... 'k hoor reeds "_tik, tak, tak,_"
Den wever op 't getouw;
Daer zit en spoelt op haer gemak
Een tachtigjaerge vrouw;
En kantenwerksters wel gemoed
Met 't kussen op de kniën,
Kan men byna op elken voet
Door 't vensterglaesje zien.
Daer ginder staet de schildwacht al,
Hy schynt geheel verblyd,
Dat hy van nacht de stad en wal
Voor vyand heeft bevryd.
Nu zyn wy eindlyk in de straet,
't Is alles aen het werk;
Wie is die dame die daer gaet
Zoo vroeg naer 's Gasthuis-kerk?...
Hier zet een winkelier zyn waer
Voor zyne deur ten toon,
Hy hangt zyn stoffen hier en daer
Zoo netjes en zoo schoon...
Daer loopt de melkboer met zyn kit
Vol haest deur in deur uit,
Wyl hier de schoenemaker zit
En werkt en vrolyk fluit.
Hier doet een sterke smidsgezel
Het yzren aembeeld dreunen,
En 'k zie wat verder op zyne el
Den kleedermaker leunen.
Ei, ei! zie toch, zie eens die kroeg,
't Is er nog all' gesloten!...
't Is schand, daer nu al 't volk zoo vroeg
Het zonlicht heeft genoten!
Wie zie ik daer voor 't venster staen?
Ha, 't is een van die kwanten,
Die tegen 's morgens slapen gaen,
En gansche nachten tranten.
De bakker roept: "al heet! al heet!"
(Want dit is nu de mode,)
Het versche brood is juist gereed
Voor die het heeft van noode...
Hou op, myn zangster, 't is genoeg,
Ons reisje is nu gedaen,...
Treed in, waer wy deez' morgen vroeg
Te zaêm zyn uitgegaen.
_Turnhout, 1840._
PIETER DE CONINC.
DICHTSTUK,
WAERAEN DE MAETSCHAPPY VAN RHETORICA, TE EECLOO,
DEN TWEEDEN PRYS HEEFT TOEGEKEND.
Hy was een man uit het volk geboren; maer
een dier zeldzame zielen, die met verstand
en vernuft begaefd, als beheerschers hunner
tydgenooten ter wereld komen.
--HENDRIK CONSCIENCE.--
In vaderlandsche tael wil ik uw moed,
Uw roem, ô Vlaendrens held, bezingen,
Uw naem, die 't hart nog kloppen doet,
Verheffen tot aen d'hemelkringen.
Vergeef, indien myn al te kunstloos lied
Den glans, dien ge om u henen schiet,
Waerin uw daên zoo heerlyk pryken,
Naer eisch niet maelt, en moet by deze taek bezwyken.
Nog hield een vuige, oneedle band,
Gesmeed door 's vreemdlings zware hand,
Den zwarten leeuw gekromd in 't zand,
In slaefschen boei geslagen;
Nog moest het vlaemsche volk, geveld,
Ter neêr gebukt door 't fransch geweld
En door zyne yzren vuist gekneld,
Een lastig vloekjuk dragen!
't Was uit met 't edel vaderland; alreeds
Begon het volk, dat magt en tal vermanden,
Moê van onnuttig knerzetanden,
Gedweê te lyden zyne banden,
Wanneer een held, als eene heilzon, rees.
De Coninc, gy, gy uit het volk geboren,
Gy waert die held; u was 't beschoren
Den ingeslapen moed van 't vlaemsche volk
Te wekken; gy, gy waert de tolk
Dien vryheid koos om d'harten op te beuren,
Om d'al te lang gesloten band te scheuren,
Die een voor een uw regten vallen deed,
En 't volk niet liet dan smaed en leed.
U, tot de waerdigheid verheven
Van deken, u, u was 't gegeven
Den ambachtsliên, dien gy een vader waert,
Door wys beleid en moed, zoo mild gepaerd,
Het hart met vaêrlandsmin te warmen
En kracht te leenen aen hunne armen,
Om het uitheemsche juk, dat hen zoo drukt,
Waeronder, eertyds, vry, hun hals nu bukt,
Vereend, en moedig te verbreken,
En 't heelal te doen zien, dat, in zyn vaert,
Niets 't volk weêrhoudt dat zich wil wreken,
Dat noch gevaer onziet, noch leven spaert...
Uw taek was gootsch; ja uwer waerd!
Werd er een tol door snoode roovers handen,
Op uw gemeente vastgesteld,
Die 't regt der burgren aen kwam randen,
En eischte 't duer gewonnen geld;
Hoe schriklyk toondet gy u dan, als het die regten
Van 't u zoo duerbaer ambacht gold;
Hoe blaekten d'harten om daervoor te vechten
Op 't sein dat van uw lippen rold'!
En ook hoe lief, hoe duer waert ge aen de harten
Dier menigt' naer wier heil gy trachtt',
Hoe sprong zy telkens toe, om het gevaer te tarten,
Dat u op elken stap verwachtt'!
Hoe rukte ze eens u uit de oneedle handen
Van 't laffe franschgezinde magistraet!
Hoe brak haer arm die yzren banden,
Die aen eens kerkers klamme wanden
U hechtten door der Leliaerts haet!
Hoe bragt zy u als in triomf gedragen,
Naer uwe woonst, verlost, weêrom;
Hoe galmde 't _hoera_ rond uw wagen
Uit duizend monden als een klokgebrom!
Hoe streed ze, op uw bevel, in al de slagen,
Geleverd in de straten uwer stad,
Zoo dikwyls men het volk dorst plagen,
Of al te lang zyn woed' geterregd had!
Hoe juichtte zy, wanneer de stad begeven
Van 't fransch gebroed, haer juk had afgeschud,
Nadat Dechatillon wien Brugges kroost deed beven,
Onnutten, ydlen weêrstand had gestut,
En hoogst beducht voor zyn en zyner leven,
Met woede en wraekzucht in de ziel,
Haer wal verlaten had en voor de volksmagt viel!
Hoe zuchtte zy, met u, toen gy die wallen
Die, weinig dagen slechts van 't juk bevryd,
De magt des vreemdlings zagen vallen,
Weêr in die magt moest leevren, zonder stryd!
Gy treurt nu, ja; doch in uw harte
Verbergt zich woede en wraek en smarte,
Gy veinst en wet in stilt' den dolk,
Die eerstdags 't u zoo lieve volk
Voor altyd vry van franschen boei moet maken.
Gy weet de ziel der ambachtsliên te raken,
En deelt hun eene strael van hope meê,
Voorspelt hun vryheid, heil en vreê,
En laet geen weifeling tot hunne harten naken!...
Weldra is 't opzet ryp; reeds graeuwt de nacht,
Die uwe moederstad der magt
Der franschen eeuwig moet ontrooven,
En in hun aller bloed den hoon moet dooven,
Haer zoo wreedaerdig toegebragt.
Uw volk, in stilt' gewapend, trekt te zamen
In 't oord, waer gy het reeds verbeidt,
Om 't geen uw boezem mogt beramen
Te plegen, door u aengeleid.
Het uer der wrake slaet; uw mannen loopen
(Zoo bruischt een zee die dam noch dyk meer paelt,)
Om byl, en mes, en dolk in 't fransche bloed te doopen,
Om al te moorden, wat niet _schild_ en _vriend_ herhaelt,
Om in hun slaep die vuige dwingelanden,
Te zaem, en met vereende woed'
En dorstge wraekzucht aen te randen,
En lang verduerden hoon te wasschen in hun bloed!...
Ook, als de morgen, 't oosten doorgebroken,
Een weiflend licht zond op het aerdryk neêr,
Klopte er geen fransche boezem meer
In Brugges wal, en gy, gy waert gewroken!
Doch Frankenryk zal niet gedwee,
Niet zonder wraek, dien bittren hoon verdragen;
Neen, neen, voortaen met 't vlaemsche volk geen vreê,
Neen; 't zuiden zwart door duistere oorlogsvlagen!
Een riddrenstoet, verwoed door d'ongehoorden smaed,
Rukt zaem, trekt af naer Vlaendrens velden,
En ieder zweert een onverbidbren haet
En oorlog tot den dood aen Vlaendrens helden!
Doch uw beleid, De Coninc, had hun woed',
Hun dolle razerny voorkomen;
Wat vreesde uw land, daer gy 't behoedd',
Gevolgd, verzeld, door duizenden van vromen!
Gy wachttet niet, maer trokt hen te gemoet
Tot onder Kortryks wal, waer gy uw leger spreiddet,
Waer gy door vaêrlandsmin en vryheidshoop gevoed,
Met ongeduld het uer des stryds verbeiddet.
Dit uer genaekte toen de zoon van Vlaendrens vorst,
Van uwen graef, dien Frankryks meineed boeide,
U, en uw vriend, uw BREIDEL, de _yzren borst_,
Tot ridders sloeg, ten loon der liefd', die in u gloeide.
Nu slaet het uer; die eedle gloed
Tot vryheid styft den arm van uwe scharen,
Vergroot hun ziel, ontsteekt hun moed;
Onmooglyk is 't hun woede te bedaren!
Met dolle kracht valt ieder 't leger aen,
Dat, sterk op tal en ydlen waen,
Te laet zyn hoogmoed wilt beklagen,
Vergeefs zich weert van de ysselyke slagen,
Van byl, en speer, en knods dier burgery,
Vergeefs weêrstreeft, vergeefs blyft 't leven wagen
En schandig vlugten moet voor hunne razerny!!...
De Coninc, juich!... uw Vlaenderen is vry!!!...
_Brussel, april 1842._
DE JONGELING EN DE GRYSAERD.
"ô! Leer me toch hoe 'k moet tot de fortuin geraken,"
Vroeg aen zyn vader laetst een zoon vol hoogmoed,--"zeg?"
"Er is," sprak de ouderling, "een eer- en roemvol weg,
Te weten: van zich nut aen 't algemeen te maken,
Van alles, zyne rust, zyn kunst aen 't vaderland,
Zyn dagen zelfs ten best te geven..."
"Och! al te lastig valt zulk leven,
Ik wil een baen van laegren trant."
"De kuipery? ô dit lukt wis."--"Neen, 'k wil iets vromer:
Verryken zonder vlek, doch d'hand aen 't werk niet slaen."
"Wel nu! blyf dan maer enkel droomer,
'k Zal zulken veel die 't meê woû gaen."
_Turnhout, 1840._
DE BEDELAER.
_Aen mynen vriend Frans Dierckx._
Qu'importe à moi celui qui souffre,
Je suis heureux, je suis content.
Aen 't slot eens ryken graefs, door d'overvloed bewoond,
Had reeds een arme man, zeer lang vergeefs gebeden;
Zyn hoofd was neêrgebukt, met zilvren haer bekroond,
En 't halfverscheurde kleed hing van zyn stramme leden.
Het prachtige avondmael was juist nu afgerigt;
Men kon ten allen kant de vreugdetoonen hooren;
De groote zael des slots was als by dag verlicht,
En 's grysaerds bittre klagt kwam hun gejuich niet stooren.
Een krakend houtvuer blaekt in eene marmren schouw,
Om 't welk zich in een boog al de ouderlingen scharen,
Terwyl het ruim vertrek, der jongheid schier te naeuw,
Weêrgalmt van 't feestbazuin en 't lustig spel der snaren.
En de arme grysaerd gansch door nat en koû versteven,
Spreekt, bidt zoo luid hy kan:--"Ontfermt u over my,
'k Heb honger! een stuk brood zy my van u gegeven,
Ik smeek het voor uw voet, aenziet toch hoe ik ly'.
ô Ryken, 't is uw pligt, ons tranen weg te vagen,
Ach! toont ons dat uw hart milddadigheid bevat;
Gelukkig is hy niet, die d'armen man laet klagen,
Al waer' het ook dat hy al 's werelds rykdom hadd'.
Myne armen, nu zoo stram, bebouwden uwe gronden,
Ik werkte staêg voor u, zoolang ik maer vermogt;
De tyd heeft maer alleen myn krachten vastgebonden,
Myn wil tot niet gemekt, en aen zyn wil verknocht.
Ja, eertyds was ik jong en sterk;--dan, na myn zwoegen,
Vond ik des avonds 't huis, myn kroost en gade weêr,
Dan had ik broods genoeg, wanneer ze me eten vroegen,
En, God zy dank, nu heb ik kroost noch gade meer!
Zy zyn niet meer--ik arm, en uitgeput door jaren,
Heb in het gansche dorp geen enklen maeg noch vrind.
Helaes! myn oog is zwak, 't licht schynt het te bezwaren,
En waer is hy, ô God, die my ellendig vindt!
Nogtans is nu byna myn stervensuer gekomen;
'k Heb tachtig jaren reeds op de aerde rondgezweefd,
En zou ik nu ter plaets, waer weelde en rykdom stroomen,
Van hongersnood vergaen?--ô ryke lieden, beeft!...
Helaes! wendt toch uw oog niet af van myne ellende;
Hebt medelyden! nog een stond, en 't is gedaen...
Ach! of gy ook de kracht eens grysaerds bede kende,
Gy liet hem niet zoo lang in koude en regen staen...--
Geeft, geeft den armen, ach! hoe weinig men hem geve,
't Dient tot verzachting toch van zyn ellendig lot...
Geeft, geeft, opdat uw naem hierna in zegen leve,
Opdat hy uw geslacht niet dien' tot vloek en spot.
Ach! weigert hem toch niet hetgeen hy u komt vragen,
Zyn toestand hier op aerde is broos: ach! doet uw pligt,
God zal uw regter zyn, u eerlang voor zich dagen,
En loonen als gy goed uw taek hier hebt verrigt!..."